یاقوت مستعصمی

تالار خط ثلث

خط ثلث یکی از شیوه‌های بسیار مهم در خوشنویسی اسلامی و یکی از خطوط ششگانه است و ابداع آن را به ابوعلی بن مقله بیضاوی شیرازی (معروف به ابن مقله) که در قرن سوم هجری می‌زیست نسبت می‌دهند.

خط ثلث با ساختاری ایستا و موقر، بیشتر در تزئین کتاب‌ها و کتیبه‌ها به‌کار رفته‌است. تکامل تدریجی ثلث به عنوان خطی تزئینی توسط ابن مقله، ابن‌بواب و یاقوت مستعصمی شکل گرفت. ابن‌بواب زیبایی و ظرافت را با خط ثلث همراه کرد. خط ثلث در ایران برای نوشتن عنوان سوره‌های قرآن کریم، پشت جلدنویسی، سرلوحه‌ها، و بخصوص در کتیبه‌ها و کاشی‌کاری‌ها به‌کار رفته‌است و هنوز نیز رایج است.

 

  • ساعات بازدید

شنبه تا جمعه

8

17

  • تاریخ

نمایشگاه خط ثلث از تاریخ  ۱۳۹۸/۱/۱ برای بازدید عموم می باشد

  • محل

این تالار در گالری 43 گنجینه میراث اسلامی می باشد

  • بیلط

ارزش بلیط نمایشگاه خط ثلث ۱۵،۰۰۰ تومان می باشد.

 

حامیان

تصاویر برجسته نمایشگاه

آثار

برخی معتقدند که ثلث خطی است که از خط کوفی استخراج شده و برخی معتقدند پیشینهٔ خط ثلث به خط جلیل، که خود منبعث از خط‌های نبطی و مُسْنَد بود، بازمی‌گردد و سابقه آن را به خط‌های ثلثین، خط طومار و خط نصف مرتبط دانسته‌اند.

دربارهٔ نخستین واضع خط ثلث اتفاق نظر وجود ندارد. ابن ندیم، قُطْبة مُحَرِّر کاتب معروف اواخر عصر اموی، را واضع خط ثلث دانسته‌است. قلقشندی بر آن است که واضع ثلث، ابراهیم شجری (شِحْری، سِجْزی، سگزی)، خطاط مشهور دورهٔ مأمون عباسی بود که آن را از ثلثین اخذ کرد. بعدها، نویسندگان رساله‌های مختلف «آداب الخط»، غالباً ابن مُقْله بیضاوی شیرازی (درگذشتهٔ ۳۲۸) و گاه ابن بواب (درگذشتهٔ ۴۱۳) یا یاقوتِ مُستَعصَمی (درگذشتهٔ ۶۹۸) را واضع خط ثلث معرفی کرده‌اند.این ابهام امروزه نیز در میان محققان باقی‌است، ولی بیشتر بر این باورند که ابن مقله، به عنوان نخستین کسی که خطوط شش گانهٔ اسلامی را قاعده‌مند کرد و در تکامل اولیهٔ این خطوط و به‌ویژه ثلث، تأثیر به‌سزایی داشته‌است و پس از وی ابن بواب و یاقوت مستعصمی بیشترین سهم را در منزه کردن و تکامل این خط به‌خود اختصاص داده‌اند. یاقوت، به‌ویژه تأثیر بسیاری در تکامل این خط داشته‌است. به ویژه پس از او بود که خط ثلث به عنوان خطی تزئینی و شایسته کتیبه‌نگاری تبدیل شد و در این زمینه گوی سبقت را از خط کوفی ربود. یاقوت مستعصمی را به عنوان بزرگترین خوشنویس خط ثلث ستوده‌اند.

ثلث‌نویسان و کتیبه‌نگاران بزرگ صفوی و عثمانی، این خط راه خوشنویسان بغداد و به ویژه یاقوت را دنبال کردند. دورهٔ شکوفایی خط ثلث در ایران، پس از عصر صفوی، بنا به دلایلی مانند رونق خط نستعلیق و هرج و مرج‌های طولانی سیاسی و اجتماعی، سیر نزولی یافت آنچنانکه تا پایان عصر قاجار، فقط یک ثلث‌نویس برجسته (محمدباقر شریف شیرازی) مجال ظهور یافت. اما در عثمانی اهمیت خط ثلث سیر صعودی داشت و آن دیار به‌تدریج به کانون ثلث‌نویسی مبدل گشت. ظهور جمع کثیری از ثلث‌نویسان برجسته در عثمانی، طی قرون نهم تا چهاردهم و کثرت آثار به جا مانده از آنان، که با ابداع شیوه‌های متنوع هنری در نگارش ثلث همراه بود، گویای چنین موقعیت ممتازی است. در سده اخیر، خط ثلث در ایران، عراق، ترکیه، سوریه، لبنان و مصر از اقبال نسبی برخوردار بوده و استادان برجسته‌ای قدم به عرصه نهاده‌اند. شیوه‌های رایج ثلث در این نواحی، به رغم برخی تفاوت‌ها، همان شیوه‌های دورهٔ صفوی و عثمانی است

مناسبت ها

عضویت

امروز به ما بپیوندید و از ورود رایگان نامحدود به کلیه نمایشگاه های گنجینه ، پیش نمایش فقط اعضا و موارد دیگر لذت ببرید

فروشگاه گنجینه

فروش انواع آثار مربوط به نمایشگاه خط کوفی در فروشگاه گنجینه میراث اسلامی

How to create the 2 columns layout ( Content + Sidebar )?

Lorem ipsum dolor sit amet consectetuer Nam feugiat orci Vestibulum turpis. Eu cursus sem Curabitur dui convallis ut augue sit risus risus. Maecenas elit eget non sagittis neque libero senectus mollis quis ut. Tincidunt sem tortor turpis et Nulla eleifend tellus condimentum In lacus. Felis lacinia cursus...

How to create the 2 columns layout ( Sidebar + Content)?

Lorem ipsum dolor sit amet consectetuer Nam feugiat orci Vestibulum turpis. Eu cursus sem Curabitur dui convallis ut augue sit risus risus. Maecenas elit eget non sagittis neque libero senectus mollis quis ut. Tincidunt sem tortor turpis et Nulla eleifend tellus condimentum In lacus. Felis lacinia cursus...

How to create the 3 columns layout?

Lorem ipsum dolor sit amet consectetuer Nam feugiat orci Vestibulum turpis. Eu cursus sem Curabitur dui convallis ut augue sit risus risus. Maecenas elit eget non sagittis neque libero senectus mollis quis ut. Tincidunt sem tortor turpis et Nulla eleifend tellus condimentum In lacus. Felis lacinia cursus...

اطلاعات تماس

درباره گنجینه

Top
No Internet Connection
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…